Hoe halen we deze haat uit de wereld?

De gruwelijke slachtpartij in Noorwegen is aanleiding voor dit stukje, maar het had iedere andere tragische gebeurtenis kunnen zijn, waarbij een dader rechtvaardiging voor zijn haat haalt uit zijn overtuigingen. Die in dit geval zelfs vastgelegd waren in een ’manifest’ en waar ik geen enkele behoefte voel, om dat te lezen, maar dit terzijde. Veel terechte verontwaardiging en heel veel vragen, maar ook direct al weer verwijten. Van het ‘ene kamp’ naar ‘het andere’ en omgekeerd. Schrijnend om te lezen hoe deze afschuwelijke tragedie al direct tot politieke profilering leidde. Maar één vraag op Twitter intrigeerde me: “Hoe halen we deze haat uit de wereld?”

Want deze oprechte vraag zouden we allemaal graag beantwoord willen zien. Bij gebeurtenissen zoals in Noorwegen, worden we weer eens pijnlijk geconfronteerd met het feit ‘dat het zo niet langer kan’ en dat ‘de wereld’ zal moeten veranderen. De vraagstelling echter, zet ons m.i. op het verkeerde been. Want door ‘de wereld’ als uitgangspunt voor verandering te nemen, leggen we het probleem buiten onszelf, en al helemaal buiten onze persoonlijke invloedssfeer. ‘De wereld’ is verdorven, en moet veranderen, maar wie gaat hiervoor zorgen?’ We kijken vaak naar de ‘de politiek’ voor nog meer ‘maatregelen’ of naar ‘de anderen’ wiens overtuigingen overduidelijk ‘fout’ zijn. Maar zijn we hierdoor de afgelopen decennia al iets dichter bij de oplossing van conflicten gekomen? De wereld wordt steeds haatdragender en gewelddadiger. Dus wellicht wordt het tijd dat we allemaal, individueel, onze eigen verantwoordelijkheid nemen. En ons niet meer afhankelijk opstellen van de eventuele verandering van ‘de ander’, maar ons gaan afvragen: “Hoe halen we de haat uit onszelf?”

Een oproep aan iedereen om eerlijk naar zichzelf te kijken, waar hij of zij allemaal een hekel aan heeft, en op basis van wat eigenlijk? Want ook wij hebben allerlei (voor)oordelen over van alles en nog wat, en dat lijkt onschuldiger dan het is. Want hier zit namelijk de kern van het probleem. Begrijp me goed; niet dat ik wie dan ook vergelijk met die gestoorde mafkees in Oslo. Maar die mafkees kunnen wij niet veranderen, en helaas ook niet stoppen door nog meer maatregelen. Het enige waar we echt invloed op hebben is onze eigen ‘haat’. Weliswaar veel kleiner dan de haat van hen die aanslagen plegen, maar toch een kwalijk iets, wat aan de basis staat van steeds meer haat. En door deze haat te herkennen, en deze te veranderen, help je de wereld (maar ook zeker jezelf) meer, dan te wachten op verandering bij ‘anderen’, of deze zelfs te eisen.

Mensen die compleet normaal functioneren maar eenmaal in hun auto, alle hoffelijkheid laten varen, en zich ongegeneerd agressief gedragen. “Ja maar die klootzak rijdt toch ook niet door”. Mensen die een ‘hekel’ hebben aan hun buren en er nooit meer mee praten, omdat die de auto altijd op ‘hun plaats’ zetten. Mensen die hun eigen familie nooit meer zien, omdat ze dit of dat over hen gezegd hebben. Mensen die elkaar op internet voor rotte vis uitmaken, omdat hun mening niet aansluit bij die van de ‘anderen’. Voorbeelden te over; iedere dag weer. Kijk maar een avondje TV of lees de krant.

Iedereen is best in staat zijn of haar eigen lijstje te maken van mensen of dingen waar hij of zij een hekel aan heeft. En tevens ook om de afweging te maken of men daar echt iets aan wil veranderen. Wil je er niets aan doen, omdat je vindt dat ‘jouw haat’ gerechtvaardigd is, dan hoop ik dat deze haat jezelf niet ten gronde richt. Diegenen die er wel serieus werk van willen maken om ‘de haat’ uit zichzelf te halen, wens ik heel veel wijsheid en sterkte. En wellicht lijkt het in het begin ‘moeilijk’ om de haat om te zetten in meer begrip en verdraagzaamheid. Maar realiseer je dat ‘de haat’ vaak op niet veel meer gebaseerd is dan op een aantal ‘overtuigingen’, die je net zo makkelijk kunt vervangen door andere overtuigingen, die jou en de wereld beter dienen.

Peter Verbeek