Iedereen die de Tour een beetje volgt, heeft de afgelopen week met afgrijzen naar de vele valpartijen gekeken. Diverse experts gaven hierover hun mening. Naast het grote peloton, het ‘stugger’ materiaal, is men ook van mening, dat ‘men’ tegenwoordig meer egoïstisch is geworden, met dus deze wanorde in het peloton tot gevolg.
In 1997 heb ik het genoegen gehad om een jaar als ploegleider in dit ‘reizende circus’ mee te mogen draaien. Dit ene jaar maakt me natuurlijk nog geen ‘expert’, maar een tweetal voorvallen wil ik graag delen ter illustratie van mijn mening dat ook toen al egoïsme in ruime mate aanwezig was, en soms zelfs gezien werd als een voorwaarde om in topsport te kunnen presteren.
In één van mijn eerste rondes, de Ruta del Sol, valt 40 km. voor de streep een renner van TVM. Alles en iedereen rijdt door en deze, in de sprint nog kansrijke renner, lijkt verloren voor een goed dagklassering. Renners die gelost worden zal ik nooit ‘bevoordelen’, maar in dit geval besluit ik om de renner achter de wagen te pakken. Met 80 km/uur met deze renner op mijn bumper breng ik hem terug naar de staart van het peloton. De renner sprint nog mee; wint niet, maar behaalt toch nog een goede klassering en dito premie. Als ik ’s avonds de uitslag in het hotel krijg, blijkt dat ik met deze actie een boete heb verdiend van 80 Zwitserse Francs. In plaats van me te bedanken en de boete voor mij te betalen, lacht de ploegleider van de bewuste renner me minzaam uit als ik de eetzaal binnenkom. “Dat menneke snapt de wielerwetten nog niet” lijkt hij te willen zeggen. De renner in kwestie is er overigens ook nooit op terug gekomen.
Een paar weken later in een Vlaamse voorjaarsklassieker is er de ene valpartij na de andere. Het is hectisch en op een gegeven moment zien we Frank Hoj op zijn kop een sloot induiken. Zijn eigen ploegleider is dan al voorbij. Wat mij op dat moment het meest verbijsterde, was het feit dat er voor mij op zijn minst 5 ploegwagens, die dit voorval ook gezien hebben, gewoon doorreden. Want, oh oh, er zou eens een eigen renner lek rijden. Wij stoppen en verwachten een zwaar gehavende renner aan te treffen gezien de enorme snoekduik, maar dat valt gelukkig erg mee. We halen die jongen uit de sloot, steken een nieuw wiel. poetsen ‘m wat schoon en helpen hem weer op zijn fiets. In alle consternatie zijn we buiten de karavaan gekomen en ook nu neem ik de renner weer mee en zet hem af aan de bezemwagen. Deze renner en zijn ploegleider bedankten me overigens wel persoonlijk achteraf.
Wat ik met deze voorbeelden niet wil zeggen, is dat ik nu een zo’n geweldig goede vent ben. Volgens mij vertoon ik normaal sociaal gedrag. Wat ik wil zeggen is dat de ‘waanzin’ ook toen al aanwezig was en dat de ‘menselijke maat’ ook toen al soms ver te zoeken was. Men beseft kennelijk, in het heetst van de strijd, niet altijd dat het ‘maar’ een sportwedstrijd betreft. Deze laatste gedachte lijkt haaks te staan op de ‘topsportmentaliteit’ en als dat zo is, hoor ik inderdaad niet thuis in topsport. De parallel met het dagelijks leven is gauw getrokken. Bij een ongeluk zijn “we” in staat desnoods over de stoep verder te rijden, want “ik” heb een heel belangrijke afspraak. Of iemand helpt je, maar de waardering daarvoor is minimaal. Denk maar aan het ambulance personeel, wat tegenwoordig regelmatig beschimpt wordt bij de uitoefening van hun hulp. De wielerwereld is wat dat betreft niet veel anders dan de maatschappij, alleen worden hier de excessen wat duidelijker, en voor het oog van de hele wereld, getoond. De oplossing? Ik heb hem ook niet pasklaar liggen. Ik zou het in ieder geval toejuichen als de al eerder genoemde ‘menselijke maat’ in de maatschappij, en dus ook in de (top) sport weer meer zijn intrede zou kunnen maken. En daarvoor zijn we allemaal, individueel, verantwoordelijk.
Peter Verbeek
Ex ploegleider Foreldorado-Golff
